Sebelum masuk selekoh, penunggang di beberapa jalan Derbyshire kini bertemu garisan putih yang kelihatan seperti pintu kecil di atas jalan. Tujuannya ialah membantu mereka memilih kedudukan dan kelajuan lebih awal, sebelum motosikal mula membelok.
Sistem itu dinamakan PRIME. Laporan Paul Tan pada 23 Oktober mengetengahkan pemasangannya di England selepas ia diuji di Scotland dan digunakan di beberapa lokasi di Wales. Ia membuka perbincangan yang dekat dengan penunggang Malaysia: sejauh mana reka bentuk jalan boleh membantu orang membuat keputusan yang lebih selamat?
Mata diberi petunjuk sebelum tangan menekan brek
PRIME menggunakan papan tanda khas bersama tiga pasang tanda jalan yang menyerupai chevron pendek. Ruang di tengah setiap pasangan menjadi laluan visual untuk penunggang.
Menurut panduan Transport Scotland, petunjuk itu menggalakkan pelarasan kelajuan, kedudukan dan masa membrek ketika menghampiri selekoh. Ia tidak mengawal motosikal dan tidak memilih kelajuan bagi pihak penunggang.
Bezanya dengan hanya meletakkan amaran umum ialah maklumat itu hadir berturutan di atas permukaan jalan. Penunggang menerima beberapa petunjuk sebelum sampai ke bahagian yang menuntut perhatian lebih tinggi.
Namun, ruang di antara garisan bukan arahan untuk mengejar laluan perlumbaan. Keadaan trafik, jarak penglihatan dan cengkaman masih perlu menentukan cara motosikal dibawa pada ketika itu.
England bermula dengan lokasi yang diluluskan
Majlis Daerah Derbyshire mengumumkan pemasangan pertama pada 21 Oktober. Lokasinya termasuk B6015 Woodhead Road di Devil’s Elbow berhampiran Glossop, serta A6 antara Buxton dengan Bakewell.
Pihak berkuasa itu menerima kebenaran khas Jabatan Pengangkutan UK untuk menggunakan tanda tersebut di lokasi yang diluluskan. Ini bukan pengumuman bahawa garisan PRIME akan dicat pada semua selekoh di England.
Pemilihan lokasi menggunakan rekod kemalangan motosikal dari 2015 hingga 2024, dengan perhatian kepada jalan luar bandar serta masalah berkaitan selekoh atau kehilangan kawalan. Derbyshire Constabulary dan National Highways turut terlibat dalam pelaksanaannya.
Bagi pembaca, perincian itu penting. Sesuatu tanda jalan dinilai mengikut masalah di tempat tertentu, bukannya dipasang kerana rupanya menarik atau mudah mendapat perhatian.
Ada hasil terdahulu, ada ujian yang masih berjalan
Transport Scotland menyatakan fasa pertama berlangsung pada 2020 hingga 2022 di 22 lokasi. Fasa kedua, dari 2023 hingga 2025, memperluas kajian kepada 35 lokasi dengan analisis melebihi 47,000 pergerakan motosikal.
Dalam kemas kini Mac 2026, agensi itu melaporkan pengurangan 61 peratus pada purata tahunan kemalangan motosikal yang menyebabkan kecederaan di lokasi percubaan. Bagi kemalangan maut atau cedera parah, pengurangan yang dilaporkan ialah 46 peratus.
Angka tersebut ialah hasil analisis yang dilaporkan oleh agensi pelaksana untuk lokasi kajiannya. Ia bukan jaminan bahawa kadar yang sama akan berlaku di setiap jalan baharu, apatah lagi di negara lain.
Sebab itulah penilaian Derbyshire masih berguna. Polis merancang memerhati kelajuan serta kedudukan penunggang sebelum dan selepas pemasangan menggunakan peralatan kamera jalan sedia ada. Pemerhatian itu akan membantu menilai sama ada manfaat terdahulu dapat diulangi di sana.
Garisan sahaja tidak cukup
Panduan reka bentuk Transport Scotland menekankan penggunaan papan tanda bersama tanda permukaan. Dalam temu bual awal yang dirujuk panduan itu, pemahaman terhadap tanda jalan meningkat apabila papan tanda diperlihatkan terlebih dahulu.
Susunan juga bergantung pada kelajuan menghampiri selekoh, lebar lorong dan keadaan selekoh sebelumnya. Memindahkan satu lukisan dari sebuah jalan ke jalan lain tanpa penilaian tersebut boleh menghilangkan sebab reka bentuk itu berfungsi.
Bahan tanda permukaan turut diberi perhatian. Panduan menyebut penggunaan pita kekal dengan tahap rintangan gelincir dan pantulan cahaya yang tinggi. Kebimbangan penunggang tentang permukaan licin tidak diketepikan begitu sahaja.
Pemasangan perlu mengikut arahan pengeluar, dengan permukaan yang bersih dan kering. Jadi, kerja di lapangan melibatkan lebih daripada memilih tempat dan menyapu cat putih.
Pilih masalah yang betul dahulu
Bahagian pemilihan lokasi dalam toolkit menerangkan bahawa sejarah kemalangan boleh membantu mengenal pasti selekoh bermasalah. Tetapi data kemalangan bukan satu-satunya maklumat yang boleh digunakan.
Maklum balas penunggang berpengalaman dan maklumat kejadian hampir kemalangan juga boleh membantu. Jalan yang jarang digunakan mungkin tidak menghasilkan banyak rekod, walaupun ada ciri yang menyukarkan penunggang yang pertama kali melaluinya.
Toolkit itu turut membezakan masalah selekoh daripada faktor lain seperti memotong atau konflik di simpang. PRIME tidak semestinya sesuai untuk menyelesaikan semua jenis kemalangan motosikal.
Lubang, rekahan dan penutup akses di laluan motosikal perlu dinilai serta ditangani. Petunjuk visual yang baik tidak membaiki permukaan rosak, dan satu jenis intervensi tidak sepatutnya menutup keperluan penyelenggaraan asas.
Apa yang boleh dibawa ke perbincangan Malaysia?
Setakat sumber yang disemak, ini pelaksanaan di UK. Tiada pengesahan bahawa PRIME sedang dipasang di Malaysia atau bahawa agensi tempatan telah meluluskan reka bentuk yang sama.
Nilainya kepada kita ialah cara soalan keselamatan itu disusun. Kenal pasti dahulu di mana penunggang bermasalah, perhatikan cara mereka menghampiri selekoh, kemudian tentukan sama ada perubahan persekitaran boleh membantu.
Jika sesuatu pendekatan hendak dinilai di sini, keadaan setempat tentu perlu diteliti: jenis jalan, aliran trafik, cuaca, bahan permukaan serta kebiasaan pengguna. Menyamakan setiap selekoh Malaysia dengan lokasi percubaan Scotland tidak memberi jawapan yang boleh dipercayai.
Penilaian juga patut mempunyai ukuran sebelum dan selepas. Tanpa maklumat awal, sukar membezakan kesan garisan baharu daripada perubahan lain di jalan tersebut. Itulah sebab pemerhatian kelajuan dan kedudukan menjadi sebahagian daripada program Derbyshire.
Derbyshire juga merancang pelaksanaan berperingkat di lokasi yang mendapat kelulusan. Pendekatan itu memberi ruang untuk belajar daripada pemasangan awal sebelum kawasan lain menerima tanda yang sama. Bagi pihak yang menilai projek, catatan tentang perubahan kedudukan motosikal lebih berguna daripada hanya mengira berapa banyak garisan sudah dipasang. Matlamat akhirnya ialah perubahan ketika orang benar-benar menggunakan jalan, bukan jumlah papan tanda yang berjaya disiapkan.
Penunggang masih membuat keputusan
Bagi orang yang menunggang di lokasi UK berkenaan, tanda itu ialah bantuan membaca jalan. Ia tidak menghapuskan keperluan menyesuaikan kelajuan dengan apa yang dapat dilihat, keadaan permukaan dan trafik semasa.
Bagi penunggang di Malaysia pula, jangan menganggap garisan yang nampak serupa semestinya membawa maksud PRIME. Ikut papan tanda dan peraturan tempatan; reka bentuk dari gambar berita bukan panduan rasmi untuk jalan yang sedang dilalui.
Perkara yang wajar diperhatikan selepas ini ialah hasil penilaian Derbyshire. Jika perubahan tingkah laku yang baik dapat diulangi, ia menambah bukti bahawa bantuan kecil pada persekitaran boleh menjadi sebahagian daripada usaha keselamatan—bersama jalan yang diselenggara dan keputusan penunggang yang cermat.
Sources & further reading
Prepared with AI assistance from linked reporting. The cover is an AI-generated editorial illustration. Spotted something we should correct?