Beg sekolah mungkin sudah siap di tepi pintu, tetapi bagi keluarga di Batu Pahat, rancangan pagi 7 Oktober berubah. Semua sekolah, tadika dan pusat jagaan kanak-kanak di daerah itu diarahkan tutup selepas bacaan Indeks Pencemar Udara (IPU) melepasi 200.
Menurut laporan Bernama pada malam 6 Oktober, Jawatankuasa Pengurusan Bencana Daerah Batu Pahat memaklumkan bacaan IPU mencapai 203 pada pukul 8 malam. Penutupan dibuat bagi melindungi kesihatan murid dan warga sekolah.
Untuk ibu bapa, perkara pertama yang perlu disemak ialah makluman rasmi sekolah tentang urusan anak. Jangan anggap semua kelas terus berpindah ke panggilan video atau sekolah pasti dibuka semula selepas sehari.
Tutup mulai 7 Oktober, PdPR tunggu arahan
Arahan itu dikeluarkan mengikut Pelan Tindakan Jerebu Kebangsaan dan garis panduan Kementerian Pendidikan. Pengajaran dan Pembelajaran di Rumah (PdPR) perlu dilaksanakan jika diarahkan kementerian, Jabatan Pendidikan Negeri Johor atau Pejabat Pendidikan Daerah Batu Pahat.
Sekolah juga perlu memberitahu ibu bapa tentang tugasan, kaedah PdPR dan saluran untuk berhubung. Maka, makluman guru atau pihak sekolah lebih berguna daripada meneka jadual berdasarkan pengalaman penutupan yang lalu.
Keputusan untuk dibuka semula pula bergantung pada bacaan kualiti udara terkini serta arahan pihak berkuasa. Bacaan 203 ialah rekod pada waktu yang dinyatakan, bukan bacaan langsung untuk sepanjang hari berikutnya.
Kenapa angka 200 menjadi perhatian?
Jabatan Alam Sekitar (JAS) menerangkan bahawa IPU memudahkan orang ramai memahami keadaan udara melalui julat angka. Ia memberikan gambaran kategori kualiti udara dan kesannya kepada kesihatan, berbanding menyuruh pembaca mentafsir kepekatan setiap bahan pencemar sendiri.
Dalam pengelasan JAS, julat 101 hingga 200 ialah tidak sihat, manakala 201 hingga 300 ialah sangat tidak sihat. Bacaan Batu Pahat yang dilaporkan malam itu sudah masuk kategori kedua.
Angka tersebut bukan ukuran jarak penglihatan semata-mata. Langit yang kelihatan lebih cerah juga tidak menggantikan bacaan stesen pemantauan. Untuk menyemak keadaan, gunakan sistem dan makluman JAS serta perhatikan waktu bacaan yang dipaparkan.
JAS turut menerangkan bahawa IPU ditentukan daripada subindeks bahan pencemar. Nilai subindeks tertinggi digunakan sebagai IPU. Ertinya, nombor yang kita lihat ialah penunjuk, bukannya nama satu bahan pencemar atau bacaan yang sama bagi setiap rumah.
Udara tercemar tidak semestinya nampak seperti asap tebal
Dokumen pengiraan JAS menyenaraikan subindeks untuk bahan seperti sulfur dioksida, zarah PM10 dan PM2.5, ozon, nitrogen dioksida serta karbon monoksida. Tempoh purata bacaan juga bergantung pada bahan yang diukur.
Sebab itu, dua gambar langit yang diambil dengan telefon tidak cukup untuk membandingkan keselamatan udara. Kamera, cahaya dan lokasi gambar boleh berbeza. Semakan nombor bersama tempat dan waktu lebih membantu daripada gambar tanpa konteks.
Laporan penutupan ini tidak menetapkan punca khusus pencemaran. Jadi, jangan terus menyalahkan satu kebakaran, negara atau kilang berdasarkan andaian. Pengesahan punca memerlukan maklumat pihak berkuasa, manakala arahan penutupan sudah jelas untuk daerah yang terlibat.
Siapa lebih mudah terkesan?
Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) menerangkan bahawa pencemaran udara luar memberi kesan kepada sistem pernafasan dan kardiovaskular. Zarah halus boleh sampai jauh ke dalam paru-paru; masalahnya bukan sekadar bau yang kurang menyenangkan atau pandangan berkabus.
WHO menekankan perlindungan kesihatan melalui pengurangan pencemaran dan pendedahan. Kanak-kanak, warga emas serta mereka yang mempunyai masalah kesihatan memerlukan perhatian, tetapi udara yang lebih bersih tetap penting untuk semua orang.
Bagi keluarga yang mempunyai anak dengan penyakit pernafasan, ikut nasihat petugas kesihatan yang mengenali keadaan anak. Maklumat umum tentang jerebu tidak menggantikan pelan rawatan atau arahan doktor. Penutupan sekolah ialah langkah mengurangkan pendedahan, bukan petunjuk bahawa setiap murid sudah mengalami masalah kesihatan.
Duduk di rumah pun perlu tengok keadaan dalam rumah
Dalam penerangan tentang tindakan individu, WHO menyebut bahawa mengurangkan pendedahan jangka pendek sangat penting bagi kumpulan lebih terdedah, termasuk kanak-kanak dan pesakit yang mempunyai penyakit pernafasan atau kardiovaskular.
Namun, berada di dalam rumah tidak semestinya menghapuskan semua punca pencemaran. Asap rokok, aktiviti memasak dan pembakaran bahan seperti kemenyan juga boleh menjejaskan udara di dalam rumah. Udara luar pula boleh masuk melalui pengudaraan dan ciri bangunan.
Tumpuan yang lebih berguna ialah mengurangkan pendedahan mengikut keadaan sebenar. Elakkan menganggap penutup muka atau satu alat penapis sebagai jaminan bahawa semua aktiviti luar kini selamat. WHO turut mengingatkan bahawa keberkesanan perlindungan individu bergantung pada penggunaan dan keadaan, bukan sekadar memiliki produk tersebut.
Tukar rancangan aktiviti, bukan tunggu anak rasa tidak selesa
Laporan WHO pada 2024 membincangkan pilihan seperti mengurangkan masa di kawasan luar yang tercemar serta menyesuaikan lokasi dan waktu aktiviti fizikal. Ia juga menilai penapis udara, penutup muka dan pilihan perjalanan dari segi keberkesanan, kos serta kemampuan orang ramai menggunakannya.
WHO menjelaskan bahawa banyak kajian dalam laporan itu datang dari Eropah Barat dan Amerika Utara. Pertimbangan sosial, kos dan kebolehlaksanaan mungkin berbeza di tempat lain. Sebab itu, panduan antarabangsa perlu dibaca bersama nasihat pihak kesihatan tempatan.
Bagi keluarga di Batu Pahat, jangan menggantikan waktu sekolah yang ditutup dengan aktiviti luar tanpa menyemak arahan dan keadaan udara. Gunakan maklumat semasa untuk membuat keputusan, terutama apabila anak mempunyai keperluan kesihatan tertentu. Jika perlu, dapatkan penjelasan petugas kesihatan tentang aktiviti yang sesuai.
Bagi penjaga yang berkongsi urusan menghantar anak, pastikan makluman sekolah sampai kepada orang yang benar-benar menguruskan perjalanan pagi itu. Nenek, datuk atau ahli keluarga lain mungkin masih menggunakan jadual biasa. Ini cadangan mengurus maklumat dalam keluarga, bukannya arahan tambahan kerajaan. Nyatakan juga jika sekolah belum mengeluarkan jadual tugasan, supaya orang lain tidak tersalah anggap bahawa semuanya sudah ditetapkan.
Semak tarikh mesej sebelum berkongsi
Himpunan panduan tindakan individu WHO turut merangkumi perubahan waktu, tempat dan jenis aktiviti. Pendekatan itu lebih masuk akal daripada mencari satu produk yang kononnya menyelesaikan semua masalah pencemaran udara. Tindakan di peringkat dasar untuk mengurangkan pelepasan pencemar tetap asas perlindungan kesihatan.
Untuk urusan sekolah pula, bezakan arahan penutupan dengan jadual belajar di rumah. Dua maklumat itu boleh datang melalui saluran berbeza dan pada waktu berbeza. Semak nama daerah, tarikh kuat kuasa, pihak yang mengeluarkan makluman dan pesanan terkini sekolah sebelum meneruskannya kepada kumpulan keluarga.
Simpan saluran rasmi sekolah supaya tugasan anak tidak terlepas, dan semak makluman pembukaan semula daripada pihak berkuasa. Pagi ini, maklumat yang tepat lebih berguna daripada mesej panjang yang sudah hilang tarikh asalnya.
Sources & further reading
Prepared with AI assistance from linked reporting. The cover is an AI-generated editorial illustration. Spotted something we should correct?